Deze maand was ik met enkele groene professionals op stap door een niet nader te noemen gemeente ten behoeve van hun cursus dendrologie. Enthousiaste mensen die ik iets over sortiment bomen en struiken mag leren. Een mooie laan Prunus ceracifera ‘Nigra’, langs een fraaie Malus hupehensis , een geelbladige (hoort zo) Acer pseudoplatanus ‘Worley’ en meer. Over het bomen en struiken sortiment in deze gemeente geen klagen.

Sortiment voldoende
Zolang het over bomensortiment ging, was het beeld ruim voldoende. Maar kijk je kritisch, naar begeleidingssnoei, de kwaliteit van de geplante bomen en struiken en vooral naar het onderhoud van beplantingvakken: triest. Ik wil hier geen zeikerd zijn - ben meest optimistisch - maar gedurende de dag werd ik toch een beetje treurig. Toch maar een opsomming, die exemplarisch is voor wat ik veel zie:

Begeleidingssnoei beperkt zich vaak tot opkronen (onderste takken weghalen) Eigenlijk dus GEEN begeleidingssnoei, want dan begin je bij een jonge boom en werk je van bovenaf: je haalt zuigers en dubbele koppen weg, dan de dikste zijtakken en daarna, als nog geen 20% van het kroonvolume weggesnoeid is, eventueel wat van de onderste takken. Eerlijk is eerlijk: beetje ideale situatie, maar uiteindelijk zijn alleen zo kosten te sparen. Kwestie van bijwerken en dan eens in de drie jaar terugkomen.

Goede bomen zijn een startpunt van een goede beplanting. In de betreffende gemeente - er zijn gemeenten die de levering van plantmateriaal bij binnenkomst wel controleren - is bagger-import geplant. Acer met drie, vier koppen. Bindbuis die met klik en al ingroeit, nectria. Een plantingen onder andere bomen: duidelijk getekend vanachter de tekentafel en zonder gevoel ook maar geplant…

Stamschade en maaischade komt veel voor. Maaiers die wekelijks een tik uitdelen met hun maaibalk zijn helaas niet zeldzaam.
Bomen geplant dichtbij obstakels, auto’s of andere bomen, waardoor de maaier maar moeizaam kan passeren. Een andere oorzaak is de haast die is geboden door lage inschrijvingen. De marges zijn zo dun voor de groene aannemers dat altijd snel moet gewerkt. En controle op de uitvoering van maaien en ander werk vanuit de opdrachtgever is er nauwelijks. Stukken gras blijven staan. Een rotgezicht voor een vakman en voor omwonenden.

Alle struiken worden tot blokken, golvende hagen etc geknipt. Stihl moet voor heggescharen enorm goede zaken doen… Voor de gemiddelde groenwerker is er weinig aan: alles wordt eenvormig. De onkruiden groeien er lekker door: wat te denken van Sambucus nigra (vlier), Cornus sanguinea (kornoelje), die overal opkomt. Gewoon jaarlijks afknippen. Dat er van de oorspronkelijke beplanting niets meer te zien is? Niet erg… Kost geld.

Gevaarlijk is het pispotje (haagwinde, Convolvulus sepium, of synoniem Calystegia sepium). Eenmaal in een beplantingvak, een heestervak of vaste planten, raak je er niet meer vanaf. Ik ben niet zo van het gif in het openbaar groen, maar hier maak ik een uitzondering! Zonder een herbicide op basis van glyfosaat zie ik geen kans om dit onkruid te lijf te gaan. Want een gemeente heeft onvoldoende middelen om twee jaar lang iedere twee weken goed te schoffelen. Alleen op die manier bestaat een kans op victorie! Anders gewoon alles eruit en gras zaaien.
Je zult die ‘plukker’ zijn die drie keer in de zomer alle slierten mag welhalen. Leuk vak, dat groen! Geeft voldoening!
In de betreffende gemeente was dit voorjaar geplant in een vak waarin vorig jaar metershoge pispotjes stonden. Raden of de jonge aanplant nog zichtbaar was… Een opdrachtgever met kennis van zaken…

Gemeenten: alleen gras en bomen…
Eigenlijk kom ik tot de conclusie dat gemeenten met wat onkruiddruk - en waar is dat niet - alleen ruig gras en bomen goed kunnen beheren. Want zelfs hagen lopen in het onkruid. Alleen de gemeente die deze keuze durft te maken is eerlijk.
Veel beter is echter fors meer in groen te investeren. Of per gebied een keuze te maken. Ik vraag me echter af bewoners, de gebruikers van het groen, een ruige beplanting willen. Willen zij niet redelijk aantrekkelijk groen? Is groen en voor de burger of slechts voor het afplanten van door ‘grijs’ opengelaten (slechte) grond.
Groenbeheer: bezin je op je vak, op je verantwoordelijkheid binnen de organisatie, je functie richting bewoners! Maak een vuist!

Ik draaf door. Maar stoor me aan de afwezigheid van vakmanschap, terwijl die er wel is. Vertel, praat, doe iets!

Jaap Smit
Plantkundig.info